Nauka i pčelarstvo

Mreža za istraživanja pčela medarica COLOSS objavila je sredinom jula ove godine preliminarne rezultate jedne međunarodne studije koja je ispitala gubitke pčelinjih zajednica tokom zime 2012/2013 godine. Sakupljeni podaci iz 19 evropskih zemalja, Izraela i Alžira. Ukupno 15.000 pčelara (i više) je dalo podatke o smrtnosti pčela u zimskom periodu, kao i neke druge podatke u vezi sa pčelinjim zajednicama koje posjeduju. Svi zajedno upravljaju sa više od 280.000 pčelinjih društava.

Preliminarna analiza pomenutih podataka pokazuje da je stopa smrtnosti pčela tokom zime 2012/2013 godine varirala od zemlje do zemlje, krećući se od 6 odsto u izraelu do 37 odsto u Irskoj, a zabilježene su i regionalne razlike unutar pojedinih zemalja. Ove brojke je moguće usporediti sa gubicima iz istog vremenskog perioda od 31 odsto i 34 odsto, a koji su nedavno prijavljeni u SAD-u, odnosno Velikoj Britaniji.

Protokol korišten za prikupljanje ovih podataka je standardizovan na međunarodnom nivou da bi omogućio uspoređivanja, kao i zajedničku analizu podataka. Detaljnija analiza faktora rizika sračunatih iz cjelokupnog seta podataka, kao i podaci o daljim gubicima iz drugih zemalja, bit će objavljeni u stručno-naučnom časopisu Journal of Apicultural Research (“Časopis za pčelarska istraživanja”) tokom tekuće godine.

Pomenuti podaci pokazuju das u Poljska i Finska iskusile gubitke od oko 17 odsto tokom svake godine. Zemlje jugoistočne Evrope (Slovačka, Bosna i Hercegovine, Hrvatska) imale su prosječne gubitke manje od 10 odsto, no u 2012. ti gubici su se nešto povećali. U centralnoj Evropi (Njemačka, Švajcarska, Austrija) gubici su porasli do preko 20 odsto u 2012., no u 2013. su se ipak smanjili na nekih 15 odsto. U Holandiji, gubici su se zadržali na preko 20 odsto tokom pet godina, ali su u 2013. spali na nivo usporediv sa Njemačkom i Švajcarskom. Zanimljivo, sad podsjećamo kako u sjevernim zemljama (Švedska, Danska, Norveška, Irska, Velika Britanija) gubici značajno rastu, dok su se tokom prethodnih godina kretali oko 15 odsto.

Koordinator COLOSS radne grupe za monitoring i dijagnostiku dr Romee van der Zee iz danskog Centra za istraživanje pčela kaže:

– Ovi rezultati naglašavaju kako gubici u mnogim zemljama ostaju veći nego što to pčelari smatraju prihvatljivim. Vjerujemo das u mnogi faktori, uključujući I vremenske prilike, odgovorni za ove gubitke.

COLOSS je mreža koju je prvobitno utemeljio i vodio „COST“ (European Cooperation in Science and Technology – Evropska saradnja na polju nauke i tehnologije) program Evropske unije, a trenutno to čini Fondacija Rikolo ya prirodu i uygoj (Ricolo Foundation –Nature & Culture“) i čiji je glavni cilj objasniti i prevenirati masovne gubitke pčelinjih zajednica. Ova mreža ne podržava nauku direktno, ali nastoji koordinirati međunarodnim istraživačkim aktivnostima diljem Evrope i svijeta, promovišući istovremeno kooperativne pristupe i istraživačke programe i naročito posvećujući pažnju na primjenu nauke u pčelarskoj praksi.

COLOSS ima više od 300 članova iz 62 zemlje svijeta. Mrežom predsjedava prof. Peter Neumann sa Univerziteta Bern, Švajcarska. Adresa je COLOSS, Institut za zdravlje pčela, Veterinarski fakultet, Univerzitet Bern, Schwarzenburgstrasse 161, 3003 Bern, Švajcarska, Tel. +41 (0) 31 323 8227, E-mail: network@gmail.com.

*Prilog je pripremljen na osnovu materijala koji nam je obezbijedila mr Violeta Santrač iz Veterinarskog institute Republike Srpske “Dr Vaso Butozan”  iz  Banjaluke. Prevod s engleskog “BH pčelar” Sarajevo. Najljepše se  zahvaljujemo mr Violeti Santrač i Redakciji “BH pčelara”.