Pčela

Iz opširnijeg stručnog rada Wolfganga Rittera objavljenog u časopisu „Die Biene“. Prevod s njemačkog Aleksandar Bikar. Preuzeto iz beogradskog „Pčelara“.

Pčela

Anketa u Švajcarskoj je pokazala da su najmanji gubici ostvareni tamo gde su primenjeni principi dobre pčelarske prakse u tretmanu varoe. Znači, tokom prolećnih meseci su postavljeni građevnjaci i isecano je poklopljeno trutovsko leglo, tokom jula obavljen je dugotrajni tretman mravljom kiselinom, a pred zimu tretman oksalnom kiselinom.

Sa druge strane, savetnik pčelara iz Bavarske, g-din Miler-Engler (Müller-Engler) izveštava da su u Bavarskoj velikim gubicima bili izloženi i pčelari koji su se striktno pridržavali uputstava savetnika i principa ustaljene i dobre pčelarske prakse.

Broj košnica na pčelinjaku određuje širenje varoe.

Takvi primeri iz prakse potvrđuju nekoliko puta ranije opisano zapažanje, da gustina naseljenosti pojednih pčelinjaka (broj košnica na jednoj lokaciji) bitno utiče na brzinu i obim širenja varoe. Od ranije je poznato da je gustina naseljenosti jedne lokacije bitan faktor za brzinu i obim širenja pčelinjih bolesti. Još šezdesetih godina prošlog veka, engleski stručnjak za pčelarstvo Bejli (Bailey) ukazivao je na taj problem u vezi širenja trahejnog krpelja (Acarapis woodi). Poznato je da su tada gubici pčela od trahejnog krpelja zabeleženi na područjima južne Nemačke, Švajcarske i Austrije bili najveći. Paralela je, znači, očigledna. Gustina naseljenosti ima isti uticaj na pčele po pitanju varoe kao i ranije, kod trahejnog krpelja, samo što je ovde ključna reč „reinvazija varoe“.

Tokom 1986. godine je g-din Sarkofski iz mesta Oberursel dokazao da se pritisak varoe (unos varoe) na košnice tokom sezone stalno povećava.

Na severu Italije je izvršeno ispitivanje dnevnog unosa varoe u tretirane košnice. Rezultati su pokazali da se  dnevno iz neposredne okoline u košnicu unese od 1 do čak 76 jedinki varoe. Najizraženiji je unos varoe iz društava koja se više ne mogu braniti (grabež), a najopasnije vreme je septembar i oktobar u godinama kada je bespašni period. U takvim uslovima se od varoe i zdravih pčela kroz grabež napadnuta društva raspadaju, njihove pčele u vrlo kratkom roku gube telesne dlačice (ćelave pčele, primedba prvodioca), napuštaju košnicu i ulaze u zdrava društva, unoseći izazivače bolesti, ili na kraju snage umiru napolju. Sve se dešava u krugu prečnika jednog kilometra, pri čemu se invazija nemilice širi na do tada zdrava društva u okolini.

Istraživanja uticaja gustine naseljenosti pčelama, rađena 1987. godine, potvrđuju činjenicu da su gubici srazmerno veći u područjima sa većom, u odnosu na područja sa manjom naseljenošću.

Konkretnu brojčanu potvrdu gornjih nalaza dobijamo istraživanjem koje je sprovela Eva Fraj (Ava Fray) iz Hohenhajma (Hohenheim). Zdravo, ranije tretirano društvo, unelo je 1.000 jedinki varoe tokom kratkog vremenskog perioda, oslabilo, propalo, ali u neposrednu okolinu rasejalo brojnu varou. Okolna društva su takođe brzo slabila i propadala, šireći zarazu dalje. Za kratko vreme, u regionu su propala sva društva. Radi se u takozvanom „domino efektu“ gdje jedan pčelinjak strada, a za njim (od njegovog uticaja) i okolna zdrava (blagovremeno tretirana) društva – pčelinjaci.

————————————————————

U jednoj obimnoj anketi objavljenoj u švajcarskom pčelarskom časopisu u saradnji sa švajcarskim institutom za pčelarstvo iz Bern/Libefeld-a, sakupljeni su  podaci o gubicima tokom zime 2011/2012. Podaci su objavljeni u časopisu broj 6/2012, na stranama 14 do 19. Iz dobijenih podataka ustanovljeno je da nadmorska visina nije uzrok gubitaka, jer u Švajcarskoj ima pčelinjaka i na 1.500 metara nadmorske visine. Ni starost pčelara nije nije uzrok gubitaka, jer imaju pčelara i sa 98 godina starosti.

Postavljanje građevnjaka je imalo uticaja u smanjenju broja varoe, ali na krajnji ishod nije bitno uticalo. Tretiranje (dugotrajni tretman) mravljom kiselinom tokom leta takođe. Tretiranje mravljom kiselinom i konačno oksalnom pred zimu, isto tako nije sprečilo  gubitak društava. Samo kompletan, precizno izveden  celogodišnji tretman: građevnjaci, mravlja kiselina i oksalna kiselina imali su kao rezultat opstanak društava u proleće uz minimalne gubitke.