Stari Dubrovnik

U trebinjskom kraju

Stari Dubrovnik

Dubrovački arhiv čuva istorijsku građu za mnoge privredne djelatnosti pa i pčelarstvo. Zahvaljući sačuvanim dokumentima istoričari su došli do zanimljivih podataka koji se odnose na pčelarstvo u Hercegovini u Srednjem vijeku. Dubrovčani su imali košnice, ali nisu imali pogodne pašne uslove za proizvonju meda i voska. To ih je podstakli da pčele daju na „uzgoj i razvoj“ stanovništvu u neposrednom zaleđu. Najčešće su ih davali „na ispašu“ seoskim domaćinstvima u Hercegovini. Pored pčela na čuvanje i uzgoj davana je i druga razna stoka, goveda, konji, koze, ovce…

Iz vremenskog perioda od 1388 do 1436. godine sačuvano je 17 ugovora u davanju pčela na uzgoj i razvoj. Dubrovčani su davali najviše 30, a najmanje tri košnice. One su odnošene u okolinu Trebinja, Oraha, Žabica (u ljubinskom kraju) i druga naseljena mjesta župe Popovo. Prema podacima do kojih je došao doc. dr Esad Kurtović (na osnovu čijeg rada je pripremljen ovaj prilog) u septembru 1413. godine izvijesni Milovče Pripčić iz Trebinja primio je iz Dubrovnika 30 košnica pčela na uzgoj. A Milorad Brajković je u oktobru 1426. godine primio od Dubrovčana na uzgoj 26 košnica pčela.

Dubrovčani su davali pčele stanovništvu u zaleđu na uzgoj i čuvanje pod uslovom da se dobit od tog uzgoja dijela na jednake dijelove. U jednom ugovoru iz 1424. godine izričito je navedeno da svakoj od ugovornih strana pripada polovina meda, voska i novoizrojenih pčela. Naravno, dijeljen je i rizik u poslu te eventulane štete. Ugovori o davanu pčela na „uzgoj i razvoj“ zaključivani su na vrijeme od dvije do deset godina.