Borba za svaki bagrem

Preneseno iz Biltena Saveza Udruženja pčelara Republike Srpske

Borba za svaki bagrem

Godine 1896.  na Poljoprivrednoj izložbi Austrougarske monarhije u Budimpešti pojavili su se i pčelari iz Bosne i Hercegovine.  Među njima je bio i učitelj Svetozar Jezdimirović iz “kotora derventskog”. Za “čist i bistar med   s maslačka,  repe, ružice i lipe Nj. V. Car Franjo dodijelio je učitelju Jezdimiroviću visoko odlikovanje – zlatni krst za zasluge ”. Tako dobar med može se dobiti samo u kraju koji ima pašu vrhunskog kvaliteta. A derventski kraj ju je očigledno imao.

Sto četrnaest godina kasnije u Derventi i okolini sasvim drugo stanje. Pčelinja paša se uništava u mnogim selima ovog kraja što itekako zabrinjava 150 registrovanih pčelara koji imaju preko devet hiljada pčelinjih društava. To je iritiralo članove Udruženja pčelara “Lipa” iz Dervente u tolikoj mjeri da su presavili papir i napisali pisma na četiri adrese: Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Odjeljenju za privrede i društvene djelatnosti opštine Derventa, Šumskoj upravi Derventa i Savezu udruženja pčelara Republike Srpske.

Šta to muči pčelare iz derventskog kraja?

– Jedan od ozbiljnijih problema s kojim se suočavaju pčelari opštine Derventa, a koji nisu u mogućnosti da riješe preko Udruženja pčelara i Saveza udruženja pčelara Republike Srpske, odnosi se na pustošenje i bespravnu sječu šume. Poznato Vam je (pismo je naslovljeno na ministra dr Radivoja Bratića – prim. urednika)  da je u toku prošlog rata područje grada i prigradskih naselja i sela devastirano u velikom obimu. Skoro cjelokupno stanovništvo naše opštine je bilo iseljeno. U selima Žerevac, Višnjik, Lužani, Begluci, Bjelo Brdo, Dubočac, Polje, Poljari, Šušnjari, Kuline, Bunar, Brezici, Modran, Dažnica, Gradina, Mišinci, Mala Sočanica, Gornja Ljupljanica, Vrhovi, Bišnja i Tetima nekontrolisano je sječena šuma u toku rata, poslije rata i do današnjeg dana. Na ovim područjima opustošene su sve šume i voćnjaci, a ostale su samo šikare, koje se svakog proljeća redovno pale od strane nesavjesnih građana.

Poznato je da se od svih vrsta drveća najbrže obnavlja bagrem.  Bagremove šume su glavna pčelinja paša i u derventskom kraju. Zahvaljujući njima pčelarstvo ima perspektivu i ekonomsku opravdanost. To je razlog da  i u derventskom kraju, mnoge porodice zasnivaju svoju egzistenciju na profesionalnom i dopunskom bavljenju pčelarstvom.

U nastavku pisma pčelari iz Dervente pišu:

– Trenutno se na ovom području siječe samo bagremovo drvo, s obzirom da je ono jedino preostalo. Bagrem se siječe bez obzira na veličinu i koristi se kao odrevno drvo. Oni koji su ranije sjekli, sijeku i dan danas, a povratnici uglavnom prodaju svoje šume, jer ih nisu u stanju sačuvati. Mi pčelari i savjesni građani naše opštine, nemoćno gledamo nebrojene tovare isječenih stabala, na kojima po pravilu nema pečata šumskog gazdinstva.

Prijave građana policiji, pa i tužbe nadležnim sudovima, nisu doprinijele rješavanju ovog problema. Nisu rijetkost prijetnje i lične osvete onih čija je egzistencija zasnovana na sječi šume, a i kada budu kažnjeni kaznu zarade sijekući šumu!

Na kraju pisma iz Dervente, koje je potpisao Dušan Pijetlović, predsjednik Udruženja pčelara “Lipa”, ukazuje se još na jednu pojavu:

– Osim fizičkih lica ovim poslovima se bave i pravna lica, koja pustoše šumu i pretvaraju je u oranicu. Poznato nam je da je na području Kuline formirana zadruga “Eko Posavina”, koja neograničeno kupuje zemljište. Oni kupuju redom i krče šume u korijenu, zatrpavaju izvore i potoke, ravnajući sve pred sobom, uništavaju životnu sredinu, floru i faunu. Zbog aktivnosti ovog poljoprivrednog subjekta, već imamo pčelara koji moraju izmjestiti pčele, pa i sa svoje zemlje u Kulini, Polju, Žeravcu… Na ovom području je naseljeno oko 2.000 pčelinjih društava, koja su ugrožena uslijed pustošenja šuma i korištenja hemijskih sredstava za zaštitu bilja. Prema našim saznanjima ove pojave su uzele maha i neće se se zaustaviti u dogledno vrijeme bez intervencije nadležnog Ministarstva.

Vapaj pčelara iz Dervente aktuelizira jedno pitanje koje tinja već godinama. To je pitanje pčelinje paše bez koje nema ni pčelarstva. Pitanje očuvanja  biodiverziteta je veoma složeno. Pčele su oprašivači voća, povrća i drugog gajenog bilja. Ugrožavanje  pčela  ima daleko širu dimenziju.

Danas bi se u derventskom kraju teško mogao pojaviti neki novi učitelj Jezdimirović. Za  med vrhunskog kvaliteta,  treba  imati i pašu vrhunskog kvaliteta. A ako je suditi po ovom pismu iz Dervente,  takve paše više nema u atarime ove pitome opštine.