Živko Vujić

U susret zimi

Živko Vujić

Raspored pčelinjih proizvoda u košnici je tačno određen. Uz samo leglo nalazi se polen (perga). med je uglavnom smješten u gornjoj polovini pčelinjeg legla, što čini mednu kapu.

Pri dobrom unosu, med u potpunosti okružuje leglo. Propolis pčele smještaju pri vrhu košnice radi zaštite od gubitka toplote.

Pčela se hrani medom i polenom. U zimskom periodu pčele se hrane samo medom, ali kad matica položi jaja, pčelama je potreban  i med i polen. Bez toga ne bi bilo mliječa za ishranu legla. Utvrđeno je da pčele koje se zimi hrane medom i polenom bolje zimuju od pčela koje se hrane samo medom.

Pčela ne razrušava polenovo zrno, jer nije u stanju svojom vilicom da pokida njegovu opnu.

Dimenzije ćelija smanjuju se sa svakom izvedenom generacijom pčela. Ukoliko pčelar ne izvrši blagovremeno zamjenu starog saća, pčele su prinuđene da unutrašnjost ćelija čiste od naslaganih košuljica.

Širina ulica (Lorencov razmak) iznosi 11 do 12 milimetara. Ukoliko je razmak ulica veći, pčele će nadgraditi (produbiti) ćelije ili početi da grade zaperke ispunjavajući prostor koji im ne odgovara.

Ruski naučnici Krivcov i Lebedev tvrde da pčele popunjavaju ćeliju polenom (pergom) do 57 odsto. Preostali prostor pčele popunjavaju medom. Ova pojava je povezana sa trošenjem hrane u zimskom periodu. Polen treba pčelama u proljeće, pa one najprije troše med koji pokriva pergu, a tek kasnije uzimaju i pergu za ishranu podmlatka.

Rukovođena instinktom kolektivne pripadnosti i instinktom održanja vrste, pčela brzo i tačno prenosi na druge pčele svog kolektiva sve njoj dostupne i za njen kolektiv korisne informacije.

Aktivnost pčele na prikupljanju nektara zavisi od količine meda u košnici.

Prinos meda i polena u tijesnoj je vezi sa udaljenošću paše. Utvrđeno je da se paša ekonomično može iskoristiti ukoliko je ona u radijusu do dva kilometra od pčelinjaka. Kada je polen u pitanju, pčele ga u 80 odsto slučajeva prikupljaju na udaljnosti do 400 metara.

Interesantno je da pčele uspješno pronalaze pčelinju pašu na udaljenosti od nekoliko kilometara od košnice, a ne mogu pronaći svoju košnicu na desetak metara dalje ukoliko je pčelar pomjeri sa prvobitne lokacije.

Ukoliko se pčele prenesu u novu košnicu, stare će se vratiti na prvobitno mjesto, dok će mlade koje nisu izlijetale iz košnice ostati u novoj košnici.

Pčele mogu obezbijediti zimnicu za samo 28 do 32 dana zahvaljujući brzom obavještavanju o novoj paši. Pčelinja zajednica dobija brze i tačne podatke gdje ima nektara i druge hrane potrebne za pčele.

U košnicama se ponekad nađe medljikovac koji nije pogodan za prezimljavanje. Ovaj med je tražen na tržištu, a u košnici je nepoželjan, jer nepovoljno utiče na probavne organe pčela, posebno u uslovima jake zime kada pčele ne mogu izaći na pročisni let.

Iz knjige Živka Vujića “Kako (p)ostati pčelar”